Νέο κληρονομικό δίκαιο: τρία σημεία στα ψιλά γράμματα

Ο νέος κληρονομικός νόμος έφερε σημαντικές αλλαγές. Εμείς διαβάσαμε τα ψιλά γράμματα.

Ο Ν. 5303/2026 (ΦΕΚ Α΄ 81/22.05.2026) αντικαθιστά ολόκληρο το Πέμπτο Βιβλίο του Αστικού Κώδικα. Εφαρμόζεται σε κληρονομιές προσώπων που απεβίωσαν από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και μετά. Η βασική αλλαγή είναι γνωστή: κατά κανόνα, ο κληρονόμος δεν ευθύνεται πια με την προσωπική του περιουσία για τα χρέη της κληρονομιάς. Τρία σημεία, όμως, δεν έγιναν τίτλοι.

Πρώτο, η προστασία έχει όρο. Όσο ο κληρονόμος προστατεύεται από τα χρέη, δεν μπορεί να διαθέσει ελεύθερα τα περιουσιακά στοιχεία της κληρονομιάς, άρα ούτε τα ακίνητα. Για να πουλήσει, κάνει δήλωση στο δικαστήριο, και από τότε ευθύνεται και με τη δική του περιουσία. Χωρίς δήλωση, η πώληση επιτρέπεται μόνο με άδεια δικαστηρίου, για σοβαρό λόγο ζωής ή υγείας του ίδιου, του ή της συζύγου, των γονιών ή των παιδιών του (άρθρα 1892 και 1895 ΑΚ). Όποιος αγοράζει από κληρονόμο έχει λόγο να ρωτήσει ποιον δρόμο ακολούθησε ο πωλητής.

Δεύτερο, η νόμιμη μοίρα αλλάζει μορφή. Είναι το μερίδιο που ο νόμος εγγυάται στους πιο κοντινούς συγγενείς, όπως τα παιδιά και ο ή η σύζυγος. Παλαιότερα ο δικαιούχος γινόταν συγκληρονόμος στο ακίνητο. Τώρα έχει, κατά κανόνα, χρηματική αξίωση ίση με το μισό της εξ αδιαθέτου μερίδας του (άρθρο 1820 ΑΚ). Το ακίνητο μένει ενιαίο, αλλά όποιος το κρατά οφείλει χρήματα. Ο δικαιούχος μπορεί να εξασφαλίσει την αξίωσή του με υποθήκη σε ακίνητο της κληρονομιάς (άρθρο 8 του νόμου). Ένας έλεγχος που αξίζει πριν από κάθε αγορά.

Τρίτο, μία ημερομηνία: 22 Νοεμβρίου 2026. Αφορά κληρονόμους προσώπων που απεβίωσαν έως τις 22 Μαΐου 2026, οι οποίοι δεν δήλωσαν εμπρόθεσμα αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής. Μπορούν ακόμη να ζητήσουν από το δικαστήριο απογραφή της κληρονομιάς, ώστε να ευθύνονται μόνο μέχρι την αξία της. Προϋπόθεση: να μην έχει ήδη γίνει πράξη αναγκαστικής εκτέλεσης στην προσωπική τους περιουσία και να μην έχουν χάσει το ευεργέτημα για άλλο λόγο (άρθρο 33 παρ. 8 του νόμου).

Η ανάγνωσή μας: λιγότερο προσωπικό ρίσκο, περισσότερη διαδικασία. Η Delfi Properties στέκεται δίπλα σε ιδιοκτήτες, κληρονόμους και αγοραστές στο κομμάτι του ακινήτου, μαζί με τους νομικούς τους συμβούλους.

Εσείς πώς το διαβάζετε;

Γενική ενημέρωση, όχι νομική συμβουλή. Για τη δική σας περίπτωση συμβουλευτείτε δικηγόρο.